Shloka 12
Śaṅkha–Likhita Upākhyāna: Daṇḍa, Confession, and the Purification of Kingship (शङ्ख-लिखितोपाख्यानम्)
“देश और कालकी प्रतीक्षा करनेवाला जो राजा शास्त्रीय बुद्धिका आश्रय ले लुटेरोंके अपराधको धैर्यपूर्वक सहन करता है अर्थात् उनको दण्ड देनेमें जल्दी नहीं करता, समयकी प्रतीक्षा करता है, वह पापसे लिप्त नहीं होता ।।
deśa-kāla-pratīkṣī yo rājā śāstrīya-buddhim āśritaḥ | corāṇām aparādhaṁ dhairyeṇa sahate na ca daṇḍe tvarate kālam eva pratīkṣate sa pāpena na lipyate || ādāya bali-ṣaḍbhāgaṁ yo rāṣṭraṁ nābhirakṣati | pratigṛhṇāti tat pāpaṁ caturthāṁśena bhūmipaḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Một vị vua chờ đúng nơi đúng lúc, nương vào sự minh triết do śāstra dạy, kiên nhẫn chịu đựng những tội lỗi của bọn cướp—nghĩa là không vội trừng phạt mà đợi thời cơ thích đáng—thì không bị vấy nhiễm bởi tội. Nhưng kẻ cầm quyền thu lấy phần thuế của dân, tức một phần sáu, mà lại không bảo hộ quốc độ, được nói là tự mang lấy một phần tư tội lỗi của họ làm tội cho mình.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Royal authority is justified only when paired with protection and prudent justice: a king should punish with timing and discernment, and if he collects the lawful one-sixth revenue but fails to safeguard the realm, he becomes morally liable—sharing in the people’s resulting harm and wrongdoing.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Vaiśampāyana reports a normative rule for kingship: patience and strategic timing in dealing with criminals avoids sinful overreach, while neglect of protection after taking taxes makes the ruler culpable for a portion of the ensuing sin.