Shloka 26
अध्यात्म-तत्त्व-निर्णयः
Adhyātma Taxonomy: Elements, Faculties, and Guṇas
न तदूर्ध्व न तिर्यक् च नाधो न च पुनः पुनः । न मध्ये प्रतिगृहल्लीते नैव किंचित् कुतश्चन
na tad ūrdhva na tiryak ca nādho na ca punaḥ punaḥ | na madhye pratigṛhallīte naiva kiṃcit kutaścana ||
Vyāsa nói: Trong cảnh giới ấy, không ở trên, không ở ngang, không ở dưới; cũng không trở lại hết lần này đến lần khác. Nó cũng không thể bị nắm bắt như một cái gì “ở giữa”. Quả thật, đó không phải là vật có thể lấy từ bất cứ nơi đâu—vượt ngoài mọi phương hướng và chỗ chốn.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse points to an ultimate reality or liberated state that cannot be located in space (above/below/sideways/middle) and cannot be grasped as an object. It is beyond ordinary categories of direction, place, and repeated occurrence, emphasizing transcendence and non-objectifiability.
In Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, Vyāsa articulates a contemplative teaching: the highest truth is not something one can ‘take’ or ‘find’ in any particular region or position. The passage functions as a philosophical clarification within the broader discourse on dharma and mokṣa.