Āśrama-dharma and Brahmacarya: Śuka’s Inquiry on Karma and Tyāga (शुक-प्रश्नः कर्मत्यागविवेकश्च)
प्रजासर्गेण दारैश्न ब्रह्मचर्येण वा पुन: । वने गुरुसकाशे वा यतिधर्मेण वा पुन:
vyāsa uvāca | prajāsargeṇa dāraiś ca brahmacaryeṇa vā punaḥ | vane gurusakāśe vā yatidharmeṇa vā punaḥ ||
Vyāsa nói: Người ta có thể chọn giữ dharma bằng cách bước vào đời sống gia thất—lấy vợ và sinh con nối dõi—hoặc lại giữ trọn đời hạnh phạm hạnh (brahmacarya). Hoặc có thể sống trong rừng, hoặc ở gần thầy, hoặc lại sống theo kỷ luật của người xuất gia (saṃnyāsa). Như vậy, nhiều con đường sống chân chính đều được thừa nhận, mỗi con đường đều đặt nền trên tự chế và hạnh kiểm đúng đắn.
व्यास उवाच
The verse affirms that dharma can be pursued through multiple sanctioned life-paths—householder life with progeny, lifelong celibacy, forest-dwelling discipline, service near a guru, or renunciant practice—emphasizing that ethical living depends on disciplined conduct rather than a single uniform lifestyle.
In the Shanti Parva’s instructional setting, Vyāsa is presenting a normative teaching on permissible modes of life and spiritual discipline, outlining alternative commitments a person may adopt according to aptitude and intention.