Shloka 31
Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization
आलम्भयज्ञा: क्षत्राश्न॒ हविर्यज्ञा विश: स्मृता: । परिचारयज्ञा: शूद्रास्तु तपोयज्ञा द्विजातय:,ब्राह्मणोंके लिये तप ही यज्ञ है, क्षत्रियोंके लिये हिंसाप्रधान युद्ध आदि ही यज्ञ हैं, वैश्योंक लिये घृत आदि हविष्यकी आहुति देना ही यज्ञ है और शूद्रोंके लिये तीनों वर्णोकी सेवा ही यज्ञ है
ālam̐bhayajñāḥ kṣatrāś ca haviryajñā viśaḥ smṛtāḥ | paricārayajñāḥ śūdrās tu tapoyajñā dvijātayaḥ ||
Vyāsa nói: Với kṣatriya, tế lễ được hiểu là loại ‘ālam̐bha’—những hành vi dùng sức mạnh như chiến trận và sự vận dụng quyền lực vương giả. Với vaiśya, tế lễ là dâng havis như bơ sữa (ghee) và các phẩm vật cúng vào lửa thiêng. Với śūdra, tế lễ là phụng sự và hầu cận ba giai tầng còn lại. Với hàng “hai lần sinh” (dvija), tế lễ là khổ hạnh—tự chế, kỷ luật và nỗ lực tâm linh. Vì thế, mỗi hạng người được dạy một hình thức yajña hợp với địa vị mình, để hướng bổn phận về trật tự xã hội và sự điều phục nội tâm.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that ‘yajña’ (sacrificial duty) is not one uniform act for all; it is framed according to one’s social role and capacity—royal exertion for kṣatriyas, oblation-offering for vaiśyas, service for śūdras, and austerity/self-discipline for the twice-born—so that each life can be oriented toward dharma.
In Śānti Parva’s dharma-discourse, Vyāsa is explaining differentiated duties (varna-based obligations) by redefining ‘sacrifice’ in role-specific terms, linking social function and ethical discipline to the broader ideal of sustaining order and spiritual merit.