Shloka 27
आत्मदर्शन-उपदेशः (Ātma-darśana Upadeśa) — Mind, Senses, and the All-pervading Self
अन्ये कृतयुगे धर्मास्त्रितायां द्वापरेडपरे । अन्ये कलियुगे नृणां युगहासानुरूपत:,युगोंके हासके अनुसार सत्ययुग, त्रेता, द्वापर और कलियुगमें मनुष्योंके धर्म भी भिन्न- भिन्न प्रकारके हो जाते हैं
anye kṛtayuge dharmās tretāyāṃ dvāpare 'pare | anye kaliyuge nṛṇāṃ yugahāsānurūpataḥ ||
Vyāsa nói: Ở thời Kṛta (Satya) Yuga, có những hình thái dharma thịnh hành; sang Tretā và Dvāpara, lại phát sinh những hình thái khác; và đến Kali Yuga, con người phải gánh những bổn phận khác nữa—mỗi hệ thực hành đều được định hình theo tính chất và hoàn cảnh của chính thời đại ấy. Lời dạy cho thấy: chính đạo không chỉ là một bộ quy tắc bên ngoài bất biến, mà cần được thấu hiểu và vận dụng sao cho hợp với năng lực đạo đức và điều kiện của thời cuộc, tuy vẫn hướng về cùng một thiện ích tối hậu.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Dharma is expressed differently in each yuga: the same ideal of righteousness is pursued through practices suited to the era’s moral strength and social conditions. Therefore, ethical application must consider context (yuga) rather than treating all external rules as timelessly identical.
In the Śānti Parva’s instruction on governance and righteousness, Vyāsa explains to the listener that human duties are not uniform across cosmic ages; they vary with the decline of virtue and capacity in each yuga, so guidance must be calibrated to the time.