Shloka 70
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
नाभ्यवर्तन्त नास्तिक्याद् वर्तन्त: सम्भवेष्वपि | कितने ही दानव पूर्वकालमें अपने पूर्वजोंद्वारा सुयोग्य ब्राह्मणोंको दानके रूपमें दी हुई जागीरें नास्तिकताके कारण उनके पास रहने नहीं देते हैं यद्यपि वे अन्य सम्भव उपायोंसे जीवन-निर्वाह कर सकते हैं तथापि उस दिये हुए दानको छीन लेते हैं ।।
nābhyavartanta nāstikyād vartantaḥ sambhaveṣv api |
Śakra nói: “Vì lòng vô tín, họ không để cho những người có quyền chính đáng được ở yên trong phần sở hữu, dẫu chính họ vẫn có thể sinh sống bằng những phương cách khả thi khác. Bởi thế, thuở xưa nhiều Dānava, bị sự phi pháp thúc đẩy, đã giật lại những điền trang mà tổ tiên họ từng ban tặng đúng phép cho các Bà-la-môn xứng đáng như một lễ vật.”
शक्र उवाच
Educational Q&A
A gift—especially a rightful endowment to worthy recipients—should not be reclaimed out of greed or irreligion. Even when one has other means of livelihood, violating dāna-dharma by seizing back what was given is portrayed as a moral failure rooted in nāstikya.
Indra (Śakra), while instructing on dharma, cites an example from earlier times: certain Dānavas, despite having alternative ways to live, would not let Brāhmaṇas retain ancestral land-grants and would forcibly take back those donations, illustrating the social harm caused by unbelief and adharma.