Shloka 14
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
दैत्य न व्यथसे शौर्यादथवा वृद्धसेवया । तपसा भावितत्वाद् वा सर्वथैतत् सुदुष्करम्
bhīṣma uvāca | daitya na vyathase śauryād athavā vṛddhasevayā | tapasā bhāvitattvād vā sarvathaitat suduṣkaram ||
Bhīṣma nói: “Hỡi Daitya, sao ngươi không đau xót khi thấy kẻ thù thịnh vượng? Có phải nhờ dũng lực, hay nhờ phụng sự bậc trưởng thượng, hay nhờ khổ hạnh khiến nội tâm được gột luyện mà ngươi không sầu não? Với người thường, sự vững lòng như thế, xét mọi bề, thật vô cùng khó.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma highlights the rarity of true equanimity: not being shaken even when an adversary prospers. He points to possible sources of such steadiness—courage, disciplined respect for elders, and inner purification through tapas—implying that ethical formation and self-control are hard-won virtues.
In the Shanti Parva’s instruction-oriented setting, Bhishma addresses a Daitya and marvels at his lack of distress upon witnessing an enemy’s rise. He probes the cause of this composure and remarks that such endurance is extremely difficult for ordinary people.