Shloka 114
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
शद्राश्न ब्राह्मणीं भार्यामुपयास्यन्ति निर्भया: । वियोनिषु विमोक्ष्यन्ति बीजानि पुरुषा यदा
śūdrāś ca brāhmaṇīṁ bhāryām upayāsyanti nirbhayāḥ | viyoniṣu vimokṣyanti bījāni puruṣā yadā ||
Bhīṣma nói: “Khi đàn ông gạt bỏ sợ hãi và tự chế, dù thuộc giai cấp Śūdra vẫn ngang nhiên đến cưới một phụ nữ Bà-la-môn làm vợ, thì họ sẽ gieo hạt giống vào những tử cung không đúng phép. Sự vượt ranh giới xã hội và đạo lý ấy được nêu như dấu hiệu của loạn đức và sự rối ren của dharma.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames unrestrained crossing of prescribed marital boundaries as a symptom of adharma, warning that ethical and social norms around marriage and procreation, when disregarded, lead to disorder and confusion of duties.
In the Śānti Parva’s dharma-discourse, Bhīṣma is describing signs and consequences of societal decline, using the example of men entering unions deemed improper and begetting offspring through ‘unsuitable’ relations.