Shloka 14
कालनिर्णयः, युगधर्मवर्णनम्, सृष्टिक्रमश्च
Time-Reckoning, Yuga-Dharma, and the Sequence of Creation
हतं हन्ति हतो होव यो नरो हन्ति कठ्चन । उभौ तौ न विजानीतो यश्न हन्ति हतश्ष यः
hataṃ hanti hato hova yo naro hanti kaścana | ubhau tau na vijānīto yaś ca hanti hataś ca yaḥ ||
Śakra nói: “Kẻ giết người khác, kỳ thực chính là kẻ đã ‘bị giết’ từ trước—hắn chỉ đánh vào cái đã bị giết. Cả kẻ giết lẫn người bị giết đều không hiểu về ātman; bởi ātman chẳng phải là kẻ hành động, cũng chẳng phải là đối tượng của hành vi sát hại.”
श॒क्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that violence is rooted in ignorance of the ātman: the Self is not truly killed and is not the true doer of killing. Therefore, both the killer and the killed are described as lacking Self-knowledge, and the ethical thrust is to turn from harm toward insight and restraint.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, Śakra (Indra) delivers a reflective teaching that reframes killing through the lens of the imperishable Self, emphasizing that ordinary notions of slayer and slain arise from misunderstanding.