Shloka 203
Adhyāya 223: Nāradasya Guṇa-kathana
Catalogue of Nārada’s Virtues
कथमद्य तदा चैव मनस्ते दानवेश्वर । तुमने बहुत वर्षोतक राजलक्ष्मीसे सुशोभित हो विहारमें समय बिताया है। उस समय सुवर्णकी-सी कान्तिवाली सहस्रों देवांगनाएँ जो सब-की-सब पद्ममालाओंसे अलंकृत होती थीं
śakra uvāca | katham adya tadā caiva manas te dānaveśvara | tvaṁ bahu-varṣotka-rāja-lakṣmyā suśobhito vihāre samayaṁ vyatītavān asi | tadā suvarṇa-kānti-valyaḥ sahasraśo devāṅganāḥ sarvāḥ padma-mālābhir alaṅkṛtāḥ tava purato nṛtyaṁ cakruḥ | dānavarāja! teṣu dineṣu tava manasaḥ kā avasthā āsīt, adhunā ca kīdṛśī? ||
Śakra nói: “Hỡi chúa tể loài Dāṇava, hôm nay tâm ngươi thế nào, và khi xưa tâm ngươi ra sao? Suốt nhiều năm, ngươi sống trong cuộc vui, rực rỡ bởi vinh quang của vận may vương giả. Thuở ấy, hàng ngàn tiên nữ—sáng như vàng, ai nấy đều trang sức bằng vòng hoa sen—múa trước mặt ngươi. Hỡi vua Dāṇava, tâm trạng ngươi trong những ngày ấy thế nào, và nay lại thế nào?”
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse prompts ethical self-examination: worldly power, luxury, and sensual enjoyment are unstable, so one should compare the mind in prosperity with the mind in decline and learn detachment, humility, and steadiness.
Indra addresses the Dānava king, recalling his long period of royal splendor and entertainment by celestial maidens, and asks how his mental state during that peak compares with his present condition—setting up a reflection on fortune’s change and inner discipline.