Shloka 32
Adhyāya 222 — ब्रह्मस्थानप्राप्ति: मोक्षधर्मे समत्वव्रतम्
Attaining the Brahman-Station: The Vow of Equanimity in Mokṣadharma
Devanagari script
नोर्ध्व नावाड्न तिर्यक् च न क्वचिच्छक्र कामये । न हिज्ञेये न विज्ञाने न ज्ञाने कर्म विद्यते,इन्द्र! मुझे ऊपर (स्वर्गकी), नीचे (पातालकी) तथा बीचके लोक (मर्त्यलोक) की भी कभी कामना नहीं होती। ज्ञान-विज्ञान और ज्ञेयके निमित्त भी मेरे लिये कोई कर्म आवश्यक नहीं है
Translation
“Hỡi Indra, ta chẳng hề mong cầu cõi trên (thiên giới), cõi dưới (địa phủ), hay cả cõi giữa (nhân gian). Với ta, vì ‘điều cần biết’ (jñeya) hay vì tri thức và minh tri (jñāna–vijñāna), cũng không có nghiệp việc nào bắt buộc phải làm.”
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
ऊर्ध्वम्upwards/above
ऊर्ध्वम्:
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
नnor
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अवाक्downwards/below
अवाक्:
TypeIndeclinable
Rootअवाक्
नnor
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तिर्यक्sideways/across
तिर्यक्:
TypeIndeclinable
Rootतिर्यक्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
क्वचित्anywhere/ever
क्वचित्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Vocative, Singular
कामयेI desire
कामये:
TypeVerb
Rootकम् (कामयति)
FormPresent, First, Singular, Ātmanepada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
ज्ञेयेin/with regard to the knowable (object of knowledge)
ज्ञेये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootज्ञेय
FormNeuter, Locative, Singular
नnor
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विज्ञानेin/with regard to (special) knowledge
विज्ञाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविज्ञान
FormNeuter, Locative, Singular
नnor
न:
TypeIndeclinable
Rootन
ज्ञानेin/with regard to knowledge
ज्ञाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Locative, Singular
कर्मaction/ritual act
कर्म:
Karta
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
विद्यतेexists/is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद् (विद्यते)
FormPresent, Third, Singular, Ātmanepada
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
प्रह्माद उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes