Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 9
श्रीशक्रसंवादः — The Dialogue of Śrī
Lakṣmī) and Śakra (Indra
युधिषछ्िर उवाच कथं सदोपवासी स्याद् ब्रह्मचारी कथं भवेत् । विघसाशी कथं च स्यात् सदा चैवातिथिव्रतः
yudhiṣṭhira uvāca: kathaṃ sadopavāsī syād brahmacārī kathaṃ bhavet | vighasāśī kathaṃ ca syāt sadā caivātithivrataḥ ||
Yudhiṣṭhira thưa: “Thưa Tổ phụ! Làm sao một người có thể thật sự là kẻ luôn trai giới? Làm sao có thể liên tục an trú trong phạm hạnh? Người ấy phải thọ thực thế nào để chỉ ăn phần còn lại sau tế lễ, và làm sao cũng có thể không hề xao lãng lời nguyện phụng sự khách?”
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-question about integrating multiple high ideals—constant fasting, lifelong brahmacarya, eating only sanctified remnants, and unwavering hospitality—highlighting that ethical life often requires practical guidance on how rigorous vows can be lived without contradiction.
In Śānti Parva’s instruction setting, Yudhiṣṭhira asks the elder authority (addressed as ‘Pitāmaha’ in the surrounding context) to explain how a person can realistically practice severe disciplines and social duties together, especially the tension between personal austerity and the obligation to feed and honor guests.