Shloka 3
Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra
Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability
सर्वमुच्छेदनिष्ठं स्थात् पश्य चैतद् द्विजोत्तम | अप्रमत्त: प्रमत्तो वा कि विशेषं करिष्यति,द्विजश्रेष्ठ) देखिये, मनुष्यकी मृत्युके साथ-साथ उसका सारा साधन नष्ट हो जाता है; फिर वह पहलेसे सावधान हो या असावधान, क्या विशेष लाभ उठा सकेगा?
sarvam uccheda-niṣṭhaṃ sthāt paśya caitad dvijottama | apramattaḥ pramatto vā ki viśeṣaṃ kariṣyati ||
Janaka nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, xin hãy xét: mọi sự đều quy về đoạn diệt. Ngay lúc chết, mọi phương tiện và sở hữu của con người đều bị cắt đứt. Vậy thì có lợi ích đặc biệt nào—dù sống tỉnh giác cẩn trọng hay sống buông lung tán loạn—mà còn có thể đạt được chăng?”
जनक उवाच
Educational Q&A
Janaka highlights the inevitability of death and the cutting-off of all worldly supports, questioning what lasting ‘special gain’ comes merely from careful versus careless worldly living; the verse pushes the listener toward reflection on what endures beyond possessions—inner discipline, knowledge, and dharma.
In a philosophical exchange within the Śānti Parva, King Janaka addresses a Brahmin sage, using the certainty of death to challenge conventional ideas of advantage and security, steering the discussion toward renunciation and the proper basis of a meaningful life.