Shloka 6
इन्द्र–बलि संवादः
The Dialogue of Indra and Bali on Fortune, Humility, and Restraint
इन्द्रियाणां श्रमात् स्वप्नमाहु: सर्वगतं बुधा: । मनसस्त्वप्रलीनत्वात् तत् तदाहुर्निदर्शनम्
indriyāṇāṁ śramāt svapnam āhuḥ sarvagataṁ budhāḥ | manasas tv apralīnatvāt tat tad āhur nidarśanam ||
Bhīṣma nói: Các bậc hiền trí dạy rằng giấc ngủ và mộng—điều chung cho mọi loài—khởi lên khi các căn (tai, mắt v.v.) vì luôn bám lấy đối tượng như âm thanh v.v. mà mỏi mệt. Dẫu các căn đã lắng xuống, tâm vẫn không tan mất; bởi vậy, những gì tâm còn tiếp tục hiện bày và nhận biết được gọi là “mộng”. Về việc này, có một thí dụ nổi tiếng được truyền dạy.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dreaming is explained as arising from the fatigue and withdrawal of the senses, while the mind remains active; the mind’s continued presentation of experiences is what is termed ‘dream’.
Bhishma, in his instructional discourse in the Shanti Parva, begins an explanation of sleep and dream and signals that a traditional illustrative example (nidarśana) will be given to clarify the point.