Shloka 9
Adhyāya 214: Tapas Redefined—Perpetual Discipline, Hospitality, and the Ethics of Eating (तपः-निरूपणम्, विघसाशी-अतिथिप्रिय-धर्मः)
वाक्सम्भाषाप्रवृत्तं यत् तन्मन:परिवर्जितम् | बुद्धया चाध्यवसीयीत ब्रह्म॒चर्यमकल्मषम्
vāksambhāṣāpravṛttaṃ yat tan manaḥparivarjitam | buddhyā cādhyavasīyīta brahmacaryam akalmaṣam ||
Bhīṣma nói: “Bất cứ hạnh kiểm nào chỉ khởi lên bởi lời nói và chuyện trò, nhưng lại bị tâm ý bỏ rơi, thì phải được quyết định vững chắc bằng sự hiểu biết sáng suốt. Người ta nên dùng trí tuệ mà xác lập quyết tâm giữ gìn brahmacarya (phạm hạnh, tự chế) thanh tịnh, không vết nhơ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True ethical discipline must be grounded in inner intention, not merely in outward speech. One should use discernment (buddhi) to make a firm resolve toward pure brahmacarya—self-restraint free from moral taint.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct. Here he emphasizes that vows and moral practices should not remain superficial or verbal; they must be inwardly accepted and firmly determined, especially regarding brahmacarya.