Shloka 28

Vimokṣa-niścaya: Pañcaśikha’s Analysis of Aggregates, Guṇas, and Tyāga (मोक्षनिर्णयः)

Devanagari script

राजसं तामसं चैव शुद्धात्मकममकल्मषम्‌ । तत्‌ सर्व देहिनां बीज॑ सत्त्वमात्मवत: समम्‌

Transliteration

rājasaṃ tāmasaṃ caiva śuddhātmakam amakalmaṣam | tat sarvaṃ dehināṃ bījaṃ sattvam ātmavataḥ samam ||

Translation

Bhishma nói: Rajas, tamas, và cả sattva thanh tịnh, không vết nhơ—tất cả đều là những “hạt giống” làm nhân cho các hữu tình mang thân (nền tảng từ đó đời sống hữu thân và các điều kiện của nó phát sinh). Nhưng đối với người tự chế, chỉ riêng sattva mới là phương tiện đưa đến tâm bình đẳng và quân bình.

Word by Word

• राजसम्: rajas-related (passionate)
• राजसम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: राजस
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• तामसम्: tamas-related (dark/inert)
• तामसम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: तामस
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• शुद्धात्मकम्: of pure nature/whose essence is pure
• शुद्धात्मकम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: शुद्धात्मन्
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• अमकल्मषम्: stainless, free from impurity
• अमकल्मषम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: अमकल्मष
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• तत्: that
• तत्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• सर्वम्: all/entire
• सर्वम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• देहिनाम्: of embodied beings
• Type: Noun
• Root: देहिन्
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• बीजम्: seed, source-cause
• बीजम्: Karta
• Type: Noun
• Root: बीज
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• सत्त्वम्: sattva (purity/clarity quality)
• सत्त्वम्: Karta
• Type: Noun
• Root: सत्त्व
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• आत्मवताम्: of the self-controlled/possessed of self
• Type: Adjective
• Root: आत्मवत्
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• समम्: equal, even; as a means to equanimity
• समम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सम
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma