Shloka 13
जनकस्य मोक्षमार्गप्रश्नः तथा पञ्चशिखोपदेश-प्रस्तावः | Janaka’s Path to Liberation: Prelude to Pañcaśikha’s Instruction
राजसैस्तामसैर्भावैर्युतो हेतुबलान्वित: । क्षेत्रज्ञगेवानुयाति पांसुर्वातेरितो यथा
rājasais tāmasair bhāvair yuto hetubalānvitāḥ | kṣetrajñagevānuyāti pāṁsur vāterito yathā ||
Bhīṣma nói: “Mang những khuynh hướng rajas và tamas, bị sức mạnh của các xung lực nhân duyên thúc đẩy, thân vi tế đi theo kṣetrajña (kẻ biết ‘cánh đồng’, tức ngã cá thể) và chuyển sang một thân thô khác—như bụi bị gió cuốn, theo gió mà từ nơi này sang nơi khác.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Rebirth is propelled by the momentum of causes—especially rajasic and tamasic dispositions and karmic impulses—so that the subtle body continues with the individual self into a new embodiment, unless purified and transcended.
In Bhishma’s instruction in the Shanti Parva, he explains the mechanism of transmigration: the jīva, accompanied by the subtle body shaped by the guṇas, moves from one gross body to another, illustrated through the image of dust carried by wind.