Shloka 12
Vyaktāvyakta-Viveka and Nivṛtti as Paramā Gati
Manifest–Unmanifest Discrimination and the Supreme Path of Withdrawal
वैश्यो वैश्यैस्तथा श्राव्य: शूद्र: शूद्रैमहामना: । माहात्म्यं देवदेवस्य विष्णोरमिततेजस:
vaiśyo vaiśyais tathā śrāvyaḥ śūdraḥ śūdrair mahāmanāḥ | māhātmyaṃ devadevasya viṣṇor amitatejasaḥ ||
Bhīṣma nói: “Một vaiśya nên được chỉ dạy bởi các vaiśya, và một śūdra có tâm cao thượng nên được chỉ dạy bởi các śūdra. Như vậy, sự vĩ đại của Viṣṇu—Đấng Thần của chư thần, rực rỡ vô lượng—phải được thuật lại.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the transmission of religious instruction—specifically the recitation of Viṣṇu’s māhātmya (glory)—should follow socially appropriate channels (within one’s varṇa/community), reflecting the Mahābhārata’s concern for maintaining dharma as ordered conduct while promoting devotion to the supreme deity.
Bhīṣma, in his extended instruction during the Śānti Parva, lays down a rule about who should teach whom, and frames it around the telling of Viṣṇu’s greatness. It functions as a prescriptive guideline within his broader discourse on righteous conduct and religious practice.