Shloka 10
Brahmacarya-Upāya: Jñāna, Śauca, and the Mind’s Role in Desire (शान्ति पर्व, अध्याय २०७)
सर्वतेजोमयस्तस्मिन् शयान: पुरुषोत्तम: । सोअग्रजं सर्वभूतानां संकर्षणमकल्पयत्
sarvatejomayas tasmin śayānaḥ puruṣottamaḥ | so 'grajaṃ sarvabhūtānāṃ saṅkarṣaṇam akalpayat ||
Bhīṣma nói: Trong trạng thái rực sáng toàn thể ấy, Đấng Tối Thượng an nhiên nằm nghỉ; rồi từ chính mình, Ngài sinh ra Saṅkarṣaṇa, bậc anh cả của muôn loài—thiết lập nguyên lý nguyên sơ rằng vũ trụ phát xuất từ Thần linh theo một trật tự nối tiếp.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents a theological-cosmological idea: the Supreme Person, inherently radiant and self-sufficient, intentionally brings forth an ordered principle/person (Saṅkarṣaṇa) as the ‘elder’ foundation for beings—implying that creation is not random but arises from divine will and structured precedence.
Bhīṣma is describing a cosmogonic moment: the Supreme Person is depicted as reposing in an all-luminous condition, and then he ‘ordains’ or ‘brings into being’ Saṅkarṣaṇa, identified as the primordial elder among beings.