Shloka 9
Yoga, Nārāyaṇa as Supreme Principle, and the Emanation of Categories
Sāṅkhya-Yoga Outline
रूपवन्तमरूपत्वादुदयास्तमने बुधा: । धिया समनुपश्यन्ति तद्गता: सवितुर्गतिम्
rūpavantam arūpatvād udayāstamane budhāḥ | dhiyā samanupaśyanti tadgatāḥ savitur gatim ||
Bhīṣma nói: Cũng như người trí, nhờ suy luận, hiểu rằng những vật có hình tướng kỳ thực là vô tướng trước khi sinh khởi và sau khi hoại diệt; và cũng như bậc học giả, qua sự mọc và lặn của mặt trời, suy đoán được hành trình vốn không thấy của mặt trời—cũng vậy, người có phân biệt dùng ngọn đèn trí tuệ mà chứng ngộ Brahman vượt ngoài các căn, và mong hòa tan cảnh giới hiển hiện gần kề này vào Tối Thượng Ngã, bản tính chính là tri kiến.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That the ultimate reality (Brahman) is beyond sensory perception and is known through discriminative intellect: just as we infer the sun’s unseen motion from its rising and setting, we infer the formless ground of phenomena from their arising and passing away, and aim to merge the world-appearance into that knowledge-natured Self.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues his philosophical counsel, using analogies (arising/ceasing of forms and the sun’s course) to guide the listener toward contemplative knowledge and detachment from the merely visible world.