Shloka 10
Yoga, Nārāyaṇa as Supreme Principle, and the Emanation of Categories
Sāṅkhya-Yoga Outline
तथा बुद्धिप्रदीपेन दूरस्थं सुविपश्चित: । प्रत्यासन्नं निनीषन्ति ज्ञेयं ज्ञानाभिसंहितम्
tathā buddhi-pradīpena dūrasthaṁ su-vipaścitaḥ | pratyāsannaṁ ninīṣanti jñeyaṁ jñānābhisaṁhitam ||
Bhīṣma nói: Cũng vậy, nhờ ngọn đèn của trí tuệ, bậc thấu triệt đưa điều tưởng như xa vời trở nên gần kề—tức Thực tại khả tri, được đặt nền trên tri kiến. Vì thế, lấy tuệ giác làm ánh sáng, họ tìm sự chứng ngộ trực tiếp Brahman vượt ngoài các căn, và mong hòa tan thế giới hiện tướng gần trong tầm mắt này vào Tối Thượng Ngã, bản tính chính là tri thức.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Discriminative intellect (buddhi) functions like a lamp: it enables the wise to approach the knowable Reality (jñeya) that is accessible through knowledge (jñāna), culminating in realization of the suprasensory Brahman and the sublation of the visible world into that knowledge-natured Self.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma continues a philosophical exposition: he uses the image of a lamp to explain how sages employ inner discernment to ‘bring near’ what seems remote—direct knowledge of ultimate Reality—rather than remaining confined to sensory appearances.