Shloka 4
प्रजापतयः देवगणाश्च दिशि-दिशि स्थिताः ऋषयः
Prajāpatis, Deva-Groups, and the Ṛṣis Assigned to the Directions
यत्कारणं यत्र विधि: प्रवृत्तो ज्ञाने फलं यत्प्रवदन्ति विप्रा: । यन्मन्त्रशब्दैरकृतप्रकाशं तदुच्यतां मे भगवन् यथावत्
yatkāraṇaṁ yatra vidhiḥ pravṛtto jñāne phalaṁ yatpravadanti viprāḥ | yanmantraśabdair akṛtaprakāśaṁ taducyatāṁ me bhagavan yathāvat, bhagavan ||
Bhīṣma nói: “Bạch Đấng Tôn Quý, xin hãy giảng cho tôi đúng đắn và trọn vẹn về Thực tại vĩnh hằng ấy: nguyên nhân của thế gian này; vì Ngài mà các nghi lễ và pháp tắc theo Veda được cử hành; điều mà các Bà-la-môn uyên bác tuyên bố là quả vị đạt được nhờ tri kiến chân thật; và bản thể của Ngài không thể được soi tỏ hoàn toàn chỉ bằng lời của các thần chú Veda.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames the highest Reality (Brahman/Paramatman) as the ultimate cause, the true goal behind Vedic injunctions, and the supreme fruit of knowledge—yet not something exhaustively captured by mantra-words alone. It points toward realization that transcends mere verbal or ritual formulation.
In the Shanti Parva’s instruction setting, Bhishma addresses a revered teacher as “Bhagavan” and requests a precise exposition of the eternal principle: why rituals are performed, what sages call the result of knowledge, and what remains only partially disclosed by Vedic mantras.