Shloka 17
प्रजापतयः देवगणाश्च दिशि-दिशि स्थिताः ऋषयः
Prajāpatis, Deva-Groups, and the Ṛṣis Assigned to the Directions
सर्पान् कुशाग्राणि तथोदपानं ज्ञात्वा मनुष्या: परिवर्जयन्ति | अज्ञानतस्तत्र पतन्ति केचि- ज्ज्ञाने फलं पश्य यथा विशिष्टम्
sarpān kuśāgrāṇi tathodapānaṃ jñātvā manuṣyāḥ parivarjayanti | ajñānatastatra patanti kecij jñāne phalaṃ paśya yathā viśiṣṭam ||
Bhīṣma nói: Khi người ta nhận ra trên đường có rắn, có những ngọn cỏ kuśa sắc nhọn, và có một cái giếng, họ liền tránh đi và qua được an toàn. Nhưng vì vô minh, có kẻ lại sa vào chính những hiểm họa ấy. Vậy hãy nhìn xem: quả của tri thức thật đặc biệt và hiển nhiên biết bao.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Knowledge has a practical, protective value: recognizing dangers enables avoidance, while ignorance leads to preventable suffering. Bhishma highlights jñāna as an immediately verifiable benefit in ethical life.
In Bhishma’s instruction (Shanti Parva), he uses a simple road-side analogy—snakes, sharp grass, and a well—to show Yudhisthira that discernment and right understanding guide safe conduct, whereas lack of awareness causes people to stumble into harm.