Shloka 11
Keśava-tattva-kathana
On the Principle of Keśava: Cosmogony and Divine Epithets
तपांसि संयोगविधिवेंदा: सतो भा: सरस्वती । नारद: पर्वतश्चैव विश्वावसुर्हहाहुहू:
bhīṣma uvāca | tapāṁsi saṁyogavidhir vedāḥ stobhāḥ sarasvatī | nāradaḥ parvataś caiva viśvāvasur hahā hūhūś ca ||
Bhishma nói: “Tâu Đại vương, khổ hạnh, các quy thức về những cuộc hội hợp và nghi lễ thiêng, các Veda, những âm tiết stobha dùng để hoàn chỉnh các khúc tụng Sāman, nữ thần Sarasvatī, Nārada, Parvata, cùng các Gandharva Viśvāvasu, Hahā và Hūhū—tất thảy đều có mặt tại đó.”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that dharma is upheld through tapas (discipline), Vedic knowledge, and the sanctity of sound (stobhas and chant). Ethical resolve and right ritual order are portrayed as matters of cosmic significance, drawing divine witnesses that validate and protect the moral structure of the world.
Bhishma lists the sacred forces and celestial beings present at the scene—personified austerities, ritual ordinances, the Vedas, chant-syllables, Sarasvatī, sages like Nārada and Parvata, and Gandharvas such as Viśvāvasu, Hahā, and Hūhū—indicating a grand divine assembly accompanying or witnessing a crucial decision or event.