Shloka 8
मनुरुवाच — इन्द्रिय-मनः-ज्ञान-क्रमः
Manu on the hierarchy of senses, mind, and knowledge
वेदवादाश्न निर्वत्ता: शान्ता ब्रह्मण्यवस्थिता: । सांख्ययोगौ तु यायुक्तौ मुनिभि: समदर्शिभि:,यदि जप करनेवाले साधकको अणिमा आदि एऐकश्वर्य प्राप्त हों और वह उनमें अनुरक्त हो जाय तो वह ही उसके लिये नरक है, वह उससे छुटकारा नहीं पाता है ।।
Bhīṣma uvāca: vedavādāś ca nirvṛttāḥ śāntā brahmaṇy avasthitāḥ | sāṅkhyayogau tu yāyuktau munibhiḥ samadarśibhiḥ || rageṇa jāpako japyaṃ karute tatra mohitaḥ | yatrāsya rāgaḥ patati tatra tatropapadyate ||
Bhishma nói: “Những ai đã vượt khỏi sự tranh biện thuần lời về Veda thì tự tại bên trong, an tịnh và vững lập nơi Brahman. Các ẩn sĩ có cái nhìn bình đẳng biết kết hợp đúng đắn Sāṅkhya và Yoga. Nhưng nếu người hành japa bị mê lầm bởi chấp trước, lặp niệm với lòng khao khát quả báo, thì dục vọng rơi vào đâu, người ấy tái sinh ở đó—mang thân tương ứng với chính đối tượng mình bám víu. Vì thế, chấp trước biến pháp tu thành nguyên nhân sa đọa, chứ không phải giải thoát.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Spiritual practice must be free from craving for powers or results. When japa is driven by attachment (rāga), the mind fixes on a desired fruit and that attachment becomes the cause of continued rebirth; true progress is tranquility and establishment in Brahman, harmonizing knowledge (Sāṅkhya) and discipline (Yoga).
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising on liberation-oriented conduct. He contrasts sages who transcend mere Vedic argument and abide in Brahman with practitioners who, though performing japa, become entangled by desire for outcomes—thereby determining their next embodiment according to their attachment.