Shloka 19
मनुरुवाच — इन्द्रिय-मनः-ज्ञान-क्रमः
Manu on the hierarchy of senses, mind, and knowledge
संहिताके जपसे जो बल प्राप्त होता है
na cāhaṅkārayogena manaḥ prasthāpayet kvacit | na cārthagrahaṇe yukto nāvamānī na cākriyaḥ ||
Bhīṣma nói: Chớ đặt tâm vào bất cứ đâu dưới sức thúc đẩy của ngã mạn. Cũng chớ chìm trong việc nắm bắt lợi lộc; chớ hạ nhục người khác, nhưng cũng chớ rơi vào sự nhàn rỗi bất động. Người có kỷ luật, thoát khỏi sự tự khẳng định, sống không chiếm hữu và không khinh miệt, hành động không kiêu căng cũng không lơ là—nhờ vậy tiến đến sự an định nội tâm và giải thoát.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
To live without ego-driven mental fixation, without grasping for personal gain, without insulting others, and without falling into lazy inaction—maintaining disciplined, non-possessive, respectful, and responsible conduct.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues advising Yudhishthira on the marks of a disciplined seeker: freedom from ego, restraint from acquisitiveness, avoidance of contempt, and commitment to appropriate action.