Shloka 6
मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः
Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature
यतः: सृष्टानि तत्रैव तानि यान्ति पुनः पुनः । महाभूतानि भूतेभ्य: सागरस्योर्मयो यथा
yataḥ sṛṣṭāni tatraiva tāni yānti punaḥ punaḥ | mahābhūtāni bhūtebhyaḥ sāgarasyormayo yathā ||
Bhīṣma nói: “Từ chính nguồn nào chúng được sinh ra, thì về lại chính nguồn ấy, hết lần này đến lần khác. Năm đại cũng vậy—như sóng nổi lên từ biển rồi tan vào biển—chúng cùng với muôn loài hữu tình, nhiều lần hòa nhập trở lại nơi Đấng Tối Thượng, từ đó mà chúng đã phát sinh.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
All manifested things, including the five great elements and living beings, repeatedly arise from an ultimate source and dissolve back into it. Recognizing this cycle supports detachment, reduces grief over change, and steadies one in dharma.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma explains metaphysical principles of creation and dissolution, using the ocean-and-waves analogy to illustrate how the elements and beings emerge and return to the same supreme reality.