Shloka 57
मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः
Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature
त्रिवर्गो यस्य विदित: प्रेक्ष्य यश्चन विमुडचति । अन्विष्य मनसा युक्तस्तत्त्वदर्शी निरुत्सुक:
trivargo yasya viditaḥ prekṣya yaś ca na vimūḍhyati | anvīṣya manasā yuktaḥ tattvadarśī nirutsukaḥ ||
Bhishma nói: Chỉ người nào hiểu rõ ba mục đích của đời sống—dharma, artha và kāma—người đã suy xét kỹ càng mà không bị chúng làm mê lầm; và người đã dùng tâm truy tầm Tự Ngã (Self), trở nên kỷ luật trong yoga, rồi từ bỏ sự thèm khát bất an đối với mọi thứ không phải Tự Ngã—mới thật là bậc thấy được chân thực.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True wisdom is not merely knowing dharma, artha, and kāma, but examining them without delusion and then turning inward: through disciplined inquiry into the Self, one becomes free from craving for non-Self objects and thus becomes a tattvadarśī (seer of reality).
In the Śānti Parva’s instruction on peace and right living, Bhishma continues advising Yudhiṣṭhira by defining the marks of a genuine knower: one who understands worldly aims, is not confused by them, and pursues Self-knowledge with yogic discipline and detachment.