Shloka 34
मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः
Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature
प्रहर्ष: प्रीतिरानन्द: सुखं संशान्तचित्तता । कथंचिदभिवर्तन्त इत्येते साक््चिका गुणा:
praharṣaḥ prītir ānandaḥ sukhaṁ saṁśānta-cittatā | kathaṁcid abhivartante ity ete sāttvikā guṇāḥ ||
Bhīṣma nói: Khi trong tâm—dù bởi nguyên do nào—khởi lên niềm hân hoan mạnh mẽ, tình mến thương, sự vui sướng, hạnh phúc và một sự an định lặng yên của ý thức, thì những điều ấy phải được nhận biết là các phẩm tính sāttvika (thuộc sattva).
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma identifies certain inner experiences—uplift, affectionate joy, bliss, happiness, and mental tranquility—as indicators of sattva. They function as ethical-psychological signs that the mind is clear, balanced, and inclined toward dharmic conduct.
In the Shanti Parva’s instruction on conduct and inner dispositions, Bhishma is teaching about the guṇas. Here he lists the experiential marks by which one can recognize the presence of sāttvika qualities within oneself.