Shloka 6
Jñāna-yoga and Karma-phala: Manu–Bṛhaspati on Akṣara and the Limits of Mantra
पज्चाद्रों भोजनं भुज्ज्यात् प्राइमुखो मौनमास्थित: । ननिन्द्यादन्नभक्ष्यांश्न स्वाद्वस्वादु च भक्षयेत्
pañcāṅgāni prakṣālya bhojanaṁ bhuñjīta prāṅmukho maunam āsthitaḥ | na nindyād annabhakṣyāṇi svādv-asvādu ca bhakṣayet ||
Bhīṣma nói: Sau khi rửa sạch năm phần—hai tay, hai chân và miệng—hãy ngồi ăn quay mặt về phương Đông, giữ im lặng khi dùng bữa. Đừng chê bai thức ăn được dọn ra. Dù ngon hay dở, hãy thọ thực mà không sinh tâm ghét bỏ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined, respectful conduct at meals: cleanse oneself, eat with mindful restraint (silence), avoid fault-finding toward what is offered, and accept food without attachment to taste.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and right conduct, Bhishma gives Yudhishthira practical rules of daily life—here, the ethical and ritual propriety of taking food.