Shloka 15
जपयोगयोः तुल्यफलनिर्णयः
Adhyāya 193: Adjudication of the Comparable Fruits of Japa and Yoga
इह श्रमो भयं मोह: क्षुधा तीव्रा च जायते । लोभभश्चार्थकृतो नृणां येन मुहन्त्यपण्डिता:
iha śramo bhayaṁ mohaḥ kṣudhā tīvrā ca jāyate | lobhaś cārthakṛto nṛṇāṁ yena muhyanty apaṇḍitāḥ ||
Bharadvāja nói: “Ở đời này phát sinh nhọc nhằn, sợ hãi, mê lầm và nỗi khổ của cơn đói dữ dội. Trong loài người, lòng tham do của cải mà sinh đặc biệt mạnh; vì nó, kẻ ngu si rơi vào mờ mịt, đánh mất sự phân biệt.”
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
Worldly life naturally brings hardship (toil, fear, hunger) and mental confusion; greed for wealth intensifies this confusion, especially for those without discernment, so ethical clarity requires restraint and detachment from artha-driven craving.
In the didactic discourse of the Śānti Parva, Bharadvāja speaks as a teacher, diagnosing common sources of human suffering and moral error—especially the deluding power of wealth-born greed.