Shloka 286
Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)
एवं नवविधो ज्ञेय: पार्थिवो गन्धविस्तर: । अनुकूल
evaṁ navavidho jñeyaḥ pārthivo gandha-vistaraḥ | anukūlaḥ pratikūlaḥ madhuraḥ kaṭuḥ nihārī dūrataḥ āgacchantī tīkṣṇa-gandha-miśritaḥ snigdhaḥ rūkṣaḥ viśadaś ca—ete gandhasya nava bhedā jñātavyāḥ | evaṁ pārthiva-gandhasya vistaro vyākhyātaḥ |
Bharadvāja nói: “Như vậy, phạm vi mùi của địa đại cần được hiểu là chín loại: dễ chịu, khó chịu, ngọt, cay/nồng, ‘nihārī’—mùi như thể vọng đến từ xa—mùi pha lẫn sự sắc bén/xuyên thấu, béo/nhờn, khô/nhám, và trong sạch/thuần khiết. Đó là chín dạng mùi cần phải biết. Như thế, sự phân loại mùi của địa đại đã được giảng rõ.”
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse classifies the earth-element’s sensory quality—smell—into nine recognizable types, training discernment (viveka) about sense-data as part of a broader philosophical analysis of the elements and perception.
In a didactic discourse attributed to Bharadvāja within Śānti Parva, the speaker is enumerating and defining categories of sensory qualities; here he concludes the ninefold description of ‘earthly’ odors.