Shloka 26
Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)
भूमेर्गन्धगुणान् वेत्ति रसं चादभ्य: शरीरवान् । ज्योतिषा चक्षुषा रूपं स्पर्श वेत्ति च वाहिना
bhūmer gandhaguṇān vetti rasaṃ cādbhyaḥ śarīravān | jyotiṣā cakṣuṣā rūpaṃ sparśaṃ vetti ca vāhinā ||
Bharadvāja nói: “Hữu tình mang thân này nhận biết phẩm tính của hương thơm nhờ địa đại; nếm vị nhờ thủy đại; bằng con mắt sáng rực (sinh từ hỏa đại) mà thấy sắc tướng; và nhờ phong đại (làm nguyên lý của xúc chạm) mà biết sự tiếp xúc. Như vậy, các căn nương nơi các đại, lần lượt hiển lộ đối tượng riêng của mình.”
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
Sense-knowledge operates through an elemental basis: smell is rooted in earth, taste in water, sight in fire/light, and touch in air. The verse highlights how the embodied self experiences the world via element-linked faculties, a common Shanti Parva move toward discriminating body, senses, and deeper self.
Bharadvāja is instructing his listener in a philosophical analysis of perception, enumerating how each sensory cognition corresponds to a particular element. This supports the broader Shanti Parva discourse on understanding embodiment and cultivating discernment.