Shloka 17
Varṇa-lakṣaṇa and Ātma-saṃyama (Marks of Social Conduct and Self-Restraint) | वर्णलक्षणम् एवं आत्मसंयमः
समुन्नमग्रतो वस्त्र पश्चाच्छुध्यति कर्मणा । उपवासै: प्रतप्तानां दीर्घ सुखमनन्तकम्
samunnam agrato vastraṁ paścāc chudhyati karmaṇā | upavāsaiḥ prataptānāṁ dīrghaṁ sukham anantakam ||
Bhīṣma nói: “Như tấm vải đã được ngâm trước trong chất kiềm rồi về sau nhờ giặt mà trở nên sạch, cũng vậy, những ai tu khổ hạnh được nung nóng bởi việc trai giới sẽ đạt được một niềm an lạc lớn lao—bền lâu và không cùng tận.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Fasting undertaken as disciplined austerity (tapas) purifies the practitioner and yields enduring, even ‘endless,’ well-being; purification is presented as a process—preparation plus sustained effort—like washing a pre-treated cloth.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and right conduct, Bhishma continues advising by using a household analogy (cloth cleaned after being treated) to explain how ascetic practices—especially fasting—lead to inner purification and lasting happiness.