Shloka 32
भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
यानि चान्यानि भूतेषु भक्ष्यजातानि कस्यचित् | येषाम भुक्तपूर्वाणि तेषामस्मृतिरेव ते
yāni cānyāni bhūteṣu bhakṣyajātāni kasyacit | yeṣām abhuktapūrvāṇi teṣām asmṛtir eva te ||
Bhīṣma nói: “Trong muôn loài, hễ có những thứ ăn được nào khác, nếu ngươi chưa từng dùng qua, thì ngươi cũng sẽ chẳng lưu giữ nổi một ký ức nào về những món ấy. Vì thế, lòng thèm muốn bị ngăn lại bởi nguyên lý rằng dục vọng theo sau kinh nghiệm và hồi tưởng; điều chưa từng được hưởng thụ trước đó sẽ không trở thành đối tượng của sự khát khao dai dẳng.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Desire and craving depend on prior experience and the memory of enjoyment; what one has never tasted or enjoyed does not become a persistent object of longing. Hence restraint is supported by guarding experience and recollection.
In Shanti Parva, Bhishma continues his instruction on dharma and ethical self-governance, explaining how the mind’s attachment to pleasures arises through prior consumption and remembrance, thereby advising a practical psychology of restraint.