Shloka 36
Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
तदिदमनुनिशम्य विप्रपात॑ पृथगभिपतन्नमिहाबुरधर्मनुष्यै: । अनवसितमनन्तदोषपारं नृषु विहरामि विनीतदोषतृष्ण:
tad idam anu-niśamya vipra-pātaṃ pṛthag abhipatan namihābur adharma-manuṣyaiḥ | anavasitam ananta-doṣa-pāraṃ nṛṣu viharāmi vinīta-doṣa-tṛṣṇaḥ ||
Bhīṣma nói: “Nghe về lối sống ‘như trăn’ này, kẻ ngu—kẻ có hiểu biết về dharma bị lệch lạc—rùng mình như thể rơi từ đỉnh núi. Nhưng phán đoán ấy là sai. Ta xem ājagara-vṛtti là pháp diệt vô minh, không vướng một lỗi nào—không có tận cùng, không có bờ bến của khuyết tật. Vì vậy, đã chế ngự cả thói bắt lỗi lẫn lòng khát ái, ta đi lại giữa loài người.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma defends ajagara-vṛtti—living without anxious striving and without grasping—as a legitimate dharmic discipline. He teaches that what the ignorant fear as ‘dangerous’ is actually a means to destroy ignorance, provided one abandons craving (tṛṣṇā) and the habit of seeing faults (doṣa) everywhere.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation-oriented conduct, Bhishma explains that many people misunderstand the ‘python-like’ ascetic stance and condemn it. He rejects their judgment and states his own commitment: moving among people while restraining desire and moral blemishes, he upholds this practice as blameless and spiritually clarifying.