Shloka 11
Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
स्वभावादेव संदृश्या वर्तमाना: प्रवृत्तय: । स्वभावनिरता: सर्वाः परितुष्येन्न केनचित्
svabhāvādeva saṃdṛśyā vartamānāḥ pravṛttayaḥ | svabhāvaniratāḥ sarvāḥ parituṣyenna kenacit ||
“Nên hiểu rằng chính do bản tính—được định hình bởi nghiệp đã làm trước đây—mà những khuynh hướng nơi chúng sinh biểu hiện trong hiện tại. Muôn loài đều chìm trong bản tính của mình, không có nơi nương tựa nào khác. Thấu rõ điều vi tế ấy, con người không nên tự mãn ‘an phận’ trong bất cứ hoàn cảnh nào.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Present behavior arises from svabhāva, which is conditioned by past karma; therefore one should not excuse oneself or become complacent, but consciously strive to refine conduct in line with dharma.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma explains how innate disposition governs people’s actions and urges a disciplined, non-complacent pursuit of ethical improvement.