Shloka 34
Ajagara-vrata (The ‘Python’ Discipline): Prahrāda Questions a Wandering Sage
कृतध्न: पुरुषव्याप्र मनसेदमचिन्तयत् । अयं बकपति: पाश्चे मांसराशि: स्थितो महान्
bhīṣma uvāca | kṛtadhnaḥ puruṣavyāghra manasedam acintayat | ayaṃ bakapatiḥ pārśve māṃsarāśiḥ sthito mahān |
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc hổ trong loài người, kẻ vô ơn ấy thầm nghĩ: ‘Vua loài diệc này ở ngay bên ta—như một đống thịt lớn. Ta phải dùng cách nào để giữ mạng? Ta sẽ giết hắn, lấy làm thức ăn, rồi mau chóng rời khỏi nơi này.’ Thấy trên đường không còn thức ăn nào khác, hắn chìm đắm trong những ý nghĩ vị kỷ như thế.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse condemns kṛtaghnatā (ingratitude): when a person becomes ruled by hunger, fear, or selfish calculation, he may rationalize harming even a benefactor. Dharma requires gratitude and restraint; adharma begins when one treats a living being—especially one who has helped—as merely a ‘heap of meat’ to be exploited.
Bhishma narrates how an ‘ungrateful man,’ finding no food on the road and anxious to preserve his life, notices the king of herons nearby and mentally reduces him to a large supply of meat. He plans to kill the bird, take it as food, and leave quickly—showing a turn toward betrayal and violence driven by expediency.