Shloka 23
असंतोषादिदोष-निरूपणम्
On the Faults of Discontent and the Discipline of Detachment
यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति । तत एव च विस्तार ब्रह्म सम्पद्यते तदा
yadā bhūta-pṛthag-bhāvam ekastham anupaśyati | tata eva ca vistāraṁ brahma sampadyate tadā ||
Yudhiṣṭhira nói: Khi một người thật sự thấy rằng sự tồn tại tưởng như riêng rẽ của muôn loài đều an trụ trong một Tối Thượng Ngã duy nhất, và hiểu rằng toàn thể sự triển khai của các hữu tình đều mở ra từ chính Thực Tại ấy, thì ngay lúc đó người ấy đạt đến Brahman—khối thuần nhất của hữu, tri và lạc (sat-cit-ānanda).
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Liberation arises from right vision: recognizing that the apparent multiplicity of beings is grounded in one Supreme Reality, and that all manifestation proceeds from that One. This insight undermines attachment, hatred, and pride, supporting dharmic conduct rooted in equality and compassion.
In the Śānti Parva’s instruction on peace and higher wisdom, Yudhiṣṭhira voices a teaching on spiritual realization: the seeker who perceives all beings as established in the One and as emanating from it reaches Brahman.