Shloka 11
असंतोषादिदोष-निरूपणम्
On the Faults of Discontent and the Discipline of Detachment
पत्राहारैरश्मकुट्टैदन्तोलूखलिकैस्तथा । अब्भक्षेवायुभक्षैश्न तैरयं नरको जित:
patrāhārair aśmakuṭṭair dantolūkhalikais tathā | abbhakṣair vāyubhakṣaiś ca tair ayaṃ narako jitaḥ ||
Yudhiṣṭhira nói: Những bậc khổ hạnh sống bằng lá cây, sống nhờ thức ăn nghiền trên đá, chỉ nhai bằng răng mà không nương cối xay hay chày cối; những người chỉ sống bằng nước—thậm chí bằng không khí—chính những người ấy đã chinh phục được “địa ngục” này.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Rigorous self-restraint (tapas) is portrayed as a force that overcomes ‘naraka’—whether understood as literal hell or as the hellish consequences of sin and uncontrolled desire—emphasizing ethical purification through disciplined living.
In the Śānti Parva’s dharma-discourse setting, Yudhiṣṭhira cites extreme ascetic practices (leaf-diet, stone-ground fare, chewing without processed food, living on water or air) to illustrate how powerful austerity is considered in conquering suffering and moral downfall.