Shloka 11
बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account
On Gratitude and Friendship Ethics
सलिलैकार्णवं तात पुरा सर्वमभूदिदम् । निष्प्रकम्पमनाकाशमनिर्देश्यमहीतलम्
salilaikārṇavaṃ tāta purā sarvam abhūd idam | niṣprakampam anākāśam anirdeśyam ahītalam ||
Bhīṣma nói: “Này con yêu, thuở xưa toàn thể thế gian này chỉ là một đại dương nước duy nhất. Khi ấy không có rung động hay xao động; bầu trời chưa hiển lộ, và mặt đất cũng không thể chỉ định hay gọi tên.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames creation as beginning from an undifferentiated, motionless state—symbolized by a single expanse of water—before distinct categories like sky (ākāśa) and earth (mahītala) become manifest. It points to the idea that the ordered world arises from an earlier, indistinct condition.
In Bhīṣma’s instruction during the Śānti Parva, he begins a cosmogonic account, describing the primordial condition of the world as a single, still ocean, with no discernible sky or earth yet present.