Shloka 10
Adhyāya 164: Gautama as Guest; Kaśyapa’s Satkāra and the Fourfold Arthagati; Journey to Virūpākṣa
दयया सर्वभूतानां निर्वेदात् सा निवर्तते । अवद्यदर्शनादेति तत्त्वज्ञानाच्च धीमताम्
dayayā sarvabhūtānāṁ nirvedāt sā nivartate | avadyadarśanād eti tattvajñānāc ca dhīmatām ||
Bhishma giải thích: Khuynh hướng gây hại này nảy sinh từ thói quen chăm chăm nhìn lỗi người, nhưng được ngăn lại và quay lui nhờ lòng từ bi đối với mọi loài và nhờ ly dục (vairāgya). Với bậc trí, tri kiến chân thật về thực tại diệt trừ nó hoàn toàn, thay việc bắt lỗi bằng sự thấu hiểu và tự chế.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that the tendency to judge and dwell on others’ faults gives rise to a destructive mental state, while compassion for all beings and dispassion restrain it; for the wise, insight into truth (tattva-jñāna) uproots it completely.
In Shanti Parva, Bhishma is instructing Yudhishthira on dharma and inner discipline. Here he analyzes the causes of a moral-psychological failing (born of fault-finding) and prescribes its remedies—compassion, detachment, and true knowledge.