Shloka 8
Gautama’s Flight, the Enchanted Grove, and the Arrival of Rājadharma
Nāḍījaṅgha
सत्यं च समता चैव दमश्चैव न संशय: । अमात्सर्य क्षमा चैव ह्वीस्तितिक्षानसूयता
satyaṁ ca samatā caiva damaś caiva na saṁśayaḥ | amātsaryaṁ kṣamā caiva hrīs titikṣānasūyatā ||
Bhīṣma nói: “Chân thật, tâm bình đẳng và tự chế—điều ấy không còn nghi ngờ. Cũng vậy, không ganh ghét, lòng tha thứ, sự đoan trang (biết hổ thẹn), đức nhẫn chịu, và không bới lỗi người: tất cả đều được tuyên bố là những biểu hiện cấu thành của chính chân thật.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Truth (satya) is not merely factual speech; it is a moral-ethical constellation expressed through equanimity, self-restraint, non-envy, forgiveness, modesty, forbearance, and non-censoriousness. These qualities safeguard truth in conduct and character.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the king (Yudhiṣṭhira) on dharma after the war. Here he enumerates virtues, presenting them as defining features or natural expressions of satya, reinforcing ethical governance and personal discipline.