Shloka 1619
Gautama’s Flight, the Enchanted Grove, and the Arrival of Rājadharma
Nāḍījaṅgha
इस प्रकार श्रीमह्या भारत शान्तिपवकि अन्तर्गत आपद्धर्मपर्वमें तपस्याकी प्रशंयाविषयक एक सौ इकसठवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraḥ śrīmahābhārate śāntiparvaṇi antar-gate āpaddharmaparvaṇi tapasyā-praśaṃsā-viṣayakaḥ eka-śata-eka-ṣaṣṭitamaḥ adhyāyaḥ samāptaḥ
Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Śānti Parvan—cụ thể trong Āpaddharma Parvan (dharma khi lâm cảnh khốn nguy)—chương thứ một trăm sáu mươi mốt, nói về việc ca ngợi khổ hạnh (tapas), khép lại. Khung truyện vẫn là lời giáo huấn của Bhīṣma, đánh dấu sự hoàn tất một đơn vị giáo lý đề cao tự chế như một sức mạnh đạo đức ổn định khi chuẩn mực thường ngày bị thử thách.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The chapter’s framing emphasizes the commendation of tapas—disciplined austerity and self-restraint—as a sustaining ethical power, especially relevant to āpaddharma where one must preserve inner integrity and right intention when normal social rules are under pressure.
This verse functions as a colophon: it announces the completion of the 161st chapter within the Āpaddharma section of the Śānti Parva, presented in the larger setting of Bhīṣma’s instruction.