Shloka 20
त्रिवर्गविचारः
Tri-varga Deliberation: Dharma, Artha, Kāma
अहं त्वयि मयि त्वं च मयि ते तेषु चाप्यहम् । पूर्वसम्बन्धिसंयोगं नैतद् दान्तो निषेवते
ahaṃ tvayi mayi tvaṃ ca mayi te teṣu cāpy aham | pūrva-sambandhi-saṃyogaṃ na etad dānto niṣevate ||
Bhishma nói: “Ta luyến ái ngươi, và ngươi cũng luyến ái ta; họ mến ta, và ta cũng mến họ”—người tự chế không buông mình vào sự nghiền ngẫm như thế về những ràng buộc của các mối quan hệ xưa. Trong khuôn khổ dharma, người ấy giữ tâm không bám víu vào tình cảm qua lại và dây buộc quá khứ, để phán đoán và hành vi luôn vững vàng, không bị che mờ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A disciplined person does not dwell on mutual attachments and old relational bonds (“I love you, you love me, they love me, I love them”). Such mental fixation is an entanglement; restraint means not feeding it, preserving clarity and steadiness in dharmic conduct.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous living and inner discipline, Bhishma advises the listener that one should not mentally rehearse or cling to past associations and reciprocal affections; the self-controlled avoid cultivating these thoughts.