Shloka 13
त्रिवर्गविचारः
Tri-varga Deliberation: Dharma, Artha, Kāma
अदान्त: पुरुष: क्लेशमभीक्षणं प्रतिपद्यते । अनर्थाश्व बहूनन्यान् प्रसृजत्यात्मदोषजान्
adāntaḥ puruṣaḥ kleśam abhīkṣṇaṃ pratipadyate | anarthān ca bahūn anyān prasṛjaty ātma-doṣa-jān ||
Bhishma nói: “Kẻ có giác quan và tâm không được kỷ luật sẽ liên tiếp rơi vào khổ não. Hơn nữa, từ chính những lỗi lầm nội tâm, hắn sinh ra vô số tai ương khác, khiến tổn hại trong đời mình càng chồng chất.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Lack of self-restraint (over senses and mind) leads to recurring suffering, and personal vices do not remain isolated—they generate further harms and complications, expanding one’s misery.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and right conduct, Bhishma is teaching about inner discipline, warning that an ungoverned inner life becomes the source of continual distress and cascading misfortunes.