Shloka 108
Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
तयोर्विज्ञानविदुषोर्द्धयोर्मगपतत्रिणो: । वाक्यैरमृतकल्पैस्तै: प्रतिष्ठन्ति व्रजन्ति च
tayor vijñāna-viduṣor dvayor mṛga-patatriṇoḥ | vākyair amṛta-kalpais taiḥ pratiṣṭhanti vrajanti ca ||
Bhīṣma nói: “Trong hai kẻ ấy—một là loài thú, một là loài chim—cả hai đều rành lẽ phân minh của trí tuệ. Bị lay động bởi những lời nói ngọt như cam lộ của chúng, thân quyến người chết khi thì dừng lại, khi thì lại bước tiếp.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Wise, life-affirming speech can steady a mind shaken by bereavement—sometimes stopping impulsive action, sometimes enabling rightful movement forward—showing that counsel grounded in insight guides conduct amid grief.
Bhīṣma describes a scene where two beings—one an animal and the other a bird—speak profound, ‘nectar-like’ words. Those words affect the mourners (the dead person’s relatives), causing them alternately to pause and then to continue, as their emotions and decisions are shaped by the counsel.