Shloka 9
Daṇḍa as the Foundation of Social Order (दण्डप्रतिष्ठा)
वाचा दण्डो ब्राह्मणानां क्षत्रियाणां भुजार्पणम् | दानदण्डा: स्मृता वैश्या निर्दण्ड: शूद्र उच्चते
vācā daṇḍo brāhmaṇānāṁ kṣatriyāṇāṁ bhujārpaṇam | dāna-daṇḍāḥ smṛtā vaiśyā nirdaṇḍaḥ śūdra ucyate ||
Arjuna nói: “Với Bà-la-môn, hình phạt là bằng lời—khiển trách và quở trách. Với Sát-đế-lỵ, hình phạt là bắt phục dịch bằng sức tay, như bị buộc làm việc để đổi lấy miếng ăn. Với Phệ-xá, hình phạt được nói là sự truy thu tiền của và phạt vạ. Còn Thủ-đà-la được mô tả là ‘không chịu hình phạt’; với họ, biện pháp sửa trị chỉ là nhận lấy sự phục dịch, chứ không áp đặt các hình thức trừng phạt khác.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse outlines a graded theory of punishment (daṇḍa) tied to social roles: Brahmins are corrected primarily through verbal censure, Kshatriyas through enforced service/labor, Vaishyas through financial penalties, and Shudras are described as not receiving formal punitive penalties beyond being made to serve—presented as a traditional schema of discipline and social regulation.
In the Shanti Parva’s discourse on dharma and governance, Arjuna speaks about how punishment should be applied differently across social classes, summarizing a remembered rule of daṇḍanīti (policy of punishment) as part of a broader ethical discussion.