Shloka 45
Daṇḍa as the Foundation of Social Order (दण्डप्रतिष्ठा)
हवि:श्वा प्रलिहेद् दृष्टवा दण्डश्नेन्नोद्यतों भवेत् | हरेत् काक: पुरोडाशं यदि दण्डो न पालयेत्
haviḥ śvā pralihyed dṛṣṭvā daṇḍaśnennodyato bhavet | haret kākaḥ puroḍāśaṃ yadi daṇḍo na pālayet ||
Arjuna nói: “Nếu cây gậy trừng phạt không luôn sẵn sàng, thì con chó chỉ vừa thấy lễ vật (havis) đã liếm sạch; và nếu daṇḍa không che chở, con quạ sẽ tha mất bánh tế (puroḍāśa). Vì thế, không có sự thi hành cảnh giác, những gì dành cho trật tự thiêng liêng và cho việc sử dụng chính đáng sẽ bị kẻ vô lương đoạt lấy.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that dharma and rightful order require vigilant enforcement (daṇḍa). Without a ready, protective authority, even what is sacred or properly allocated is quickly appropriated by those driven by appetite or opportunism.
Arjuna uses a concrete ritual image: offerings like havis and puroḍāśa will be licked or stolen by animals if no one guards them. He applies this as an analogy for society—if the ruler’s punitive power is not alert and protective, disorder and theft prevail.