Shloka 29
Daṇḍa as the Foundation of Social Order (दण्डप्रतिष्ठा)
मनुष्य धरतीको खोदकर तथा ओषधियों, वृक्षों, लताओं, पक्षियों और पशुओंका उच्छेद करके यज्ञका अनुष्ठान करते हैं, और वे स्वर्गमें भी चले जाते हैं ।।
manuṣyā dharatīṃ khoditvā tathā oṣadhīḥ vṛkṣān latāḥ pakṣiṇaḥ paśūṃś ca ucchedya yajñasya anuṣṭhānaṃ kurvanti, te ca svarge 'pi gacchanti. daṇḍanītyāṃ praṇītāyāṃ sarve siddhyanty upakramāḥ; kaunteya sarvabhūtānāṃ tatra me nāsti saṃśayaḥ.
Arjuna nói: “Con người đào xới đất và, bằng việc chặt phá dược thảo, cây cối, dây leo, chim muông và thú vật, họ vẫn cử hành tế lễ—và thậm chí còn đạt đến cõi trời. Cũng vậy, hỡi con của Kuntī, khi daṇḍanīti—khoa học về hình phạt và trị quốc—được thiết lập và thi hành đúng đắn, mọi công việc của mọi loài đều thành tựu; điều ấy ta không hề nghi ngờ.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a pragmatic ethical claim: even actions that involve harm to living beings and the environment can be socially sanctioned when framed as yajña, and similarly, when daṇḍanīti (law, discipline, and punishment under righteous governance) is correctly applied, it enables order and the successful completion of undertakings for all beings.
In the Shānti Parva’s discourse on dharma and governance, Arjuna addresses Kaunteya (Yudhiṣṭhira), arguing in favor of the necessity and efficacy of daṇḍanīti—asserting that properly instituted governance makes collective life workable and leads to success in worldly enterprises.